Premios #EuropaXunta

Kiwi Atlántico, empresa galega formada integramente por produtores de kiwi e con máis de 1.700 asociados, realizou un investimento para aumentar a súa competitividade e reducir os custos de conservación e envasado. O proxecto incluíu a ampliación de naves, a pavimentación de máis de 2.500 m² e, sobre todo, unha calibradora de 39 saídas e ata 11 t/hora que selecciona a froita por calibre, cor e defectos externos, pero tamén por dureza, materia seca e grao Brix. Completouse cun novo sistema ERP e maquinaria de manipulación, reducindo mermas e dando máis valor ao produto.

Coa participación da Universidade de Vigo e socios de Italia, Francia, Grecia, Chipre e Hungría, ECOTOURS capacita a pemes turísticas e comunidades locais para avanzar cara a un turismo circular e sostible en destinos rurais e costeiros. O proxecto creou un sistema de apoio multiactor, programas de formación e aprendizaxe entre iguais, asesoramento para incorporar estándares ambientais e recursos educativos abertos. Entre os seus resultados destacan o fortalecemento de 96 empresas turísticas e o deseño colaborativo de seis itinerarios turísticos circulares, reforzando a cooperación europea por un turismo máis resiliente.

Nos centros penitenciarios de Teixeiro e A Lama desenvólvense os módulos «Nelson Mandela», espazos de respecto, educativos e convivenciais dedicados por completo á preparación para a vida en liberdade. Enmarcado nos Itinerarios de Inclusión Social do Consorcio Galego de Servizos de Igualdade e Benestar, o programa traballa as habilidades persoais, sociais e laborais, a educación en valores, os hábitos de vida saudables e a asunción de responsabilidades. Entre as súas actividades destacan o programa de radio En la buena onda del 13, unha aula de informática na que persoas maiores voluntarias imparten alfabetización dixital e un módulo mixto en Teixeiro que favorece a igualdade e a integración.

Impulsado pola asociación galega BreGal xunto con socios de Alemaña e Italia, #SolaRPG é un xogo de rol de mesa cooperativo, gratuíto e de licenza aberta para traballar a sustentabilidade e o cambio climático coa mocidade. Fronte á ecoansiedade e ao fatalismo climático, aposta polo imaxinario solarpunk: unha humanidade que convive en harmonía coa natureza grazas a unha tecnoloxía sostible. Os retos resólvense sen violencia, mediante imaxinación, empatía e traballo en equipo, e cada partida remata cunha reflexión guiada. O proxecto creou un sistema de xogo completo, unha guía de 70 páxinas en catro idiomas, vídeos titoriais e unha comunidade dixital activa.

Promovido pola Confraría de Pescadores de Vigo, este proxecto impulsou unha gobernanza máis participativa, transparente e igualitaria nunha entidade clave da economía social. O seu piar central foi unha diagnose participativa sobre o papel da muller na Confraría, elaborada co grupo de investigación ECOPESCA da Universidade de Santiago de Compostela, que reconstruíu as historias de vida das mulleres do mar e deseñou unha cartografía colaborativa do seu papel no sector. Ademais, a produción de vídeos sobre os distintos subsectores —artes menores, marisqueo…— permitiu que as preto de cen persoas asociadas se visen recoñecidas e valoradas no seu traballo diario.

Desenvolvido pola Escola de Tempo Libre Don Bosco no marco da iniciativa europea ALMA (Aim, Learn, Master, Achieve), este programa ofrece a mozas e mozos galegos de 18 a 30 anos en situación de vulnerabilidade —baixo nivel formativo, desemprego de longa duración ou residencia no rural— a oportunidade de realizar prácticas formativas nun país da UE. Entre agosto e outubro de 2025, as persoas participantes colaboraron en entidades sociais, centros de día e recursos comunitarios de Amarante (Portugal), adquirindo competencias profesionais, lingüísticas e interculturais. Unha mostra de que a mobilidade internacional tamén é unha oportunidade real para quen ten máis dificultades de inserción.

Impulsada pola Secretaría Xeral da Emigración, esta oficina facilita o regreso da poboación emigrante cunha atención integral, personalizada e multidisciplinar desde a chegada a Galicia. O seu valor diferencial é un modelo de «xanela única» que centraliza a información nun único punto de contacto e ofrece itinerarios personalizados de inserción sociolaboral, con diagnóstico individual, orientación, asesoramento e seguimento continuo. Desde 2019 atendeu de xeito personalizado a 5.823 persoas, facilitando o seu acceso a recursos educativos, sociais e de cualificación profesional. Polos seus bos resultados, o proxecto mantense no período 2023-2027.

Desenvolvido pola Asociación Saúde Mental A Mariña, este proxecto mellorou a calidade de vida das persoas con problemas de saúde mental a través de actividades vinculadas ao mar e á cultura mariñeira da comarca. Con metodoloxía participativa, articulouse en tres áreas: obradoiros de cociña e elaboración de produtos do mar —como galletas mariñas— e visitas ao sector pesqueiro; a creación colectiva do conto educativo A Super-acción de Mauricio, que une cultura mariñeira e coidado da saúde mental; e contacontos en colexios, feiras e eventos para romper estereotipos e achegar unha visión positiva da saúde mental.

O Concello de Poio instalou na Casa Consistorial un tótem turístico interactivo que ofrece información accesible e actualizada as 24 horas do día e en cinco idiomas ás persoas que percorren a Variante Espiritual do Camiño Portugués e a Ruta Padre Sarmiento. Ademais de recursos turísticos, servizos, aloxamento e restauración, difunde o patrimonio marítimo-pesqueiro e a identidade mariñeira de Poio: o turismo mariñeiro, as tradicións da pesca e o marisqueo, os produtos do mar e as festas vinculadas á cultura marítima. Unha ferramenta dixital e inclusiva que favorece a desestacionalización turística e impulsa a economía azul no marco da estratexia do GALP Ría de Pontevedra.

Impulsado pola AECT Galicia–Norte de Portugal, a Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude e a CCDR Norte, NORTEAR é unha plataforma de cooperación cultural transfronteiriza. A través dun certame para mozos escritores en galego e portugués, impulsa a creación literaria nas dúas linguas, e as obras gañadoras inspiran producións de teatro, danza, música e audiovisual que levan a literatura a novos públicos. O proxecto complétase con residencias artísticas transfronteirizas, exposicións e encontros con autores que favorecen a mobilidade de creadores e a cocreación. Un laboratorio que conecta territorios, linguas, disciplinas e xeracións.

Coordinado pola Universidade de Santiago de Compostela, con participación da UDC e FEUGA, SUS-SOIL aborda un dos grandes desafíos ambientais de Europa: a degradación dos solos. O proxecto desenvolve unha rede de 15 laboratorios vivos en Europa e o norte de África —un deles en Lugo— para estudar como o uso da terra e as prácticas agroecolóxicas inflúen na saúde do subsolo, a seguridade hídrica, a mitigación do cambio climático e a biodiversidade. Tamén creará ferramentas de apoio á decisión e bases de datos interoperables. Os resultados axudarán as explotacións galegas a ser máis resilientes e sitúan Galicia como referente na Misión da UE «A Soil Deal for Europe».

Coordinado pola Universidade de Vigo, FARCLIMATE reforza a resiliencia climática das comunidades rurais e costeiras en tres sectores especialmente vulnerables: a agricultura, a pesca e a silvicultura. Cun enfoque participativo que implica investigadores, administracións, empresas e cidadanía, desenvolve ferramentas de apoio á decisión, plans de xestión adaptativa e solucións baseadas na natureza. Entre os resultados previstos destacan a creación de 20 Living Labs, laboratorios en oito ecosistemas, brigadas para o sector pesqueiro, a capacitación de máis de 11.000 persoas e un Transformation Hub que sente as bases dunha rede europea de comunidades resilientes.

DIGI-Rangeland impulsa a transformación dixital da gandería extensiva baseada en pastos e montes, cunha rede de entidades de dez países europeos que conecta gandeiros, investigadores, empresas tecnolóxicas e asesores. En Galicia, a USC (grupo AGROFORECOL) e FEUGA lideran accións de investigación e transferencia, traballando directamente con gandeiros das serras dos Ancares e do Courel. O proxecto avalía tecnoloxías como colares GPS, plataformas de monitorización animal e ferramentas de xestión de pastos, e busca solucións aos retos do rural galego: fragmentación da propiedade, conectividade ou formación. Unha mellor xestión do pastoreo contribúe tamén á prevención de incendios e á biodiversidade.

Promovida pola Xunta de Galicia, Redemar é un proxecto sen precedentes na xestión do litoral que consolida un novo sistema de cogobernanza: conecta a comunidade científica galega —CSIC, universidades, CIMA, CETMAR, INTECMAR— co coñecemento tradicional das confrarías de pescadores. Xuntos deseñan proxectos de investigación para resolver os problemas que o propio sector detecta nas rías, buscando o equilibrio entre criterios ambientais, económicos e sociais. Entre as súas iniciativas destacan a busca de cepas máis resilientes, redes de monitorización oceanográfica en tempo real fronte ao cambio climático, estudos para optimizar a xestión dos bancos marisqueiros e a detección temperá de especies invasoras.

Impulsada pola Secretaría Xeral da Emigración, a Oficina móbil leva a atención especializada en materia de retorno a todo o territorio galego, especialmente ás zonas rurais e con máis dificultades de acceso aos servizos públicos. Nace da experiencia da Oficina Integral de Asesoramento e Seguimento ao Retorno e responde a barreiras como a dispersión territorial ou a falta de transporte. Unha unidade móbil plenamente equipada percorre os concellos afastados para ofrecer información, asesoramento e acompañamento ás persoas retornadas e ás súas familias. O seu carácter innovador está no cambio de enfoque: xa non se agarda a que a cidadanía chegue ao servizo, senón que o servizo vai ata ela.

Este proxecto garante servizos especializados de atención temperá para nenas e nenos de 0 a 6 anos con trastornos no desenvolvemento ou risco de presentalos, así como para as súas familias. Equipos multidisciplinares de psicoloxía, logopedia, fisioterapia, terapia ocupacional e pedagoxía realizan a valoración, os plans individualizados de atención, o seguimento e o apoio ás familias, en coordinación cos sistemas sanitario, educativo e social. Desde 2016, as axudas a concellos e mancomunidades permitiron que Galicia conte hoxe con 53 unidades de atención temperá que dan cobertura a máis de 200 concellos, e en 2026 prevese a creación de oito unidades máis.

Recoñecido como operación de importancia estratéxica do POCTEP, ATEMPO crea por primeira vez unha capacidade colectiva e interoperable de resposta ante emerxencias entre Galicia, Castela e León e o norte de Portugal, coa participación da Axencia Galega de Emerxencias (AXEGA). O proxecto introduce a análise da capacidade de resposta mediante isócronas, a intelixencia artificial aplicada á prevención e detección temperá de desastres, e infraestruturas para afrontar as emerxencias climáticas e tecnolóxicas. Súmanse protocolos compartidos, formación e simulacros conxuntos para que equipos dos tres territorios actúen como un só. A fronteira deixa de ser un límite para converterse nun espazo compartido de protección.