Actualidade

Portada » Actualidade » Novas » Unión Europea » Desenvolvemento Rural » O Parlamento Europeo avala a Estratexia «Da granxa á mesa»

O Parlamento Europeo avala a Estratexia «Da granxa á mesa»

23/10/2021 |

  • Para contribuír efectivamente á neutralidade climática de Europa, a estratexia deberá apoiarse nos instrumentos que ofrecerá a nova PAC e nas reformas marcadas polo paquete «Obxectivo 55» e crear sinerxias coas estratexias sobre biodiversidade e sobre o metano.
  • A falta de publicación da avaliación de impacto previa e o temor a posibles repercusións negativas dalgunhas das accións da estratexia suscitan as críticas do sector e de eurodeputados
 
Bruxelas, 25 de outubro de 2021. O Parlamento Europeo refrendou na sesión plenaria celebrada en Estrasburgo do 18 ao 21 de outubro a Estratexia «Da granxa á mesa», un dos documentos máis importantes do Pacto Verde Europeo. A estratexia, presentada pola Comisión Europea en maio do ano pasado, sae adiante co propósito de impulsar a transición a nivel europeo cara a un sistema alimentario máis xusto para os produtores e máis saudable e respectuoso co medio ambiente que, á súa vez, garanta a seguridade alimentaria.
 
A estratexia establece unha serie de obxectivos a cumprir a escala europea de aquí ao ano 2030. Entre estes figuran a redución da venda de antimicrobianos utilizados na gandería nun 50%, redución do uso de pesticidas sintéticos nun 50% e do uso de fertilizantes nun 20% e redución das perdas de nutrientes dos chans en polo menos un 50% para asegurar a fertilidade dos mesmos. Outro dos obxectivos fixados na estratexia é o de lograr que un 25% da superficie agrícola europea estea destinada ao cultivo ecolóxico para 2030 (actualmente rolda o 8%), unha meta que o Parlamento Europeo insistiu que se debe flexibilizar. Con todo, a Comisión Europea publicou en marzo deste ano un Plan de Acción para a Agricultura Ecolóxica no que traza o camiño para alcanzar este fito, que sen dúbida necesitará apoiarse nos instrumentos da nova Política Agrícola Común (PAC), a cal entrará en vigor no ano 2023.
 
Precisamente, o aspecto que resultou máis polémico durante o debate no Parlamento Europeo previo á aprobación da estratexia foi o encaixe desta coa nova PAC e as súas potenciais repercusións  indeseadas sobre agricultores e gandeiros. Por unha banda, as asociacións ecoloxistas e os eurodeputados máis sensibles á causa verde veñen reclamando unha maior ambición ambiental da reforma da PAC que permita cumprir o obxectivo de neutralidade climática do Pacto Verde e as metas específicas fixadas en «Da granxa á mesa», entre outras estratexias. A Comisión Europea emitiu en decembro de 2020 unhas recomendacións relativas aos nove obxectivos específicos da nova PAC para cada un dos Estados membros para orientarlles na formulación dos seus respectivos Plans Estratéxicos. Nas devanditas recomendacións sublíñase a necesidade de que a PAC contribúa decisivamente á consecución do Pacto Verde e pídese aos Estados membros que establezan valores nacionais explícitos para as metas mencionadas. Por outra banda, o atraso da Comisión Europea en publicar unha avaliación de impacto sobre as medidas contempladas na estratexia (un procedemento habitual nas propostas normativas da Comisión Europea) suscitou as críticas dos produtores, que temen que a implementación de «Da granxa á mesa» repercuta na súa competitividade e afecte negativamente o seu modo de vida. Neste sentido moitos parlamentarios, sobre todo do Partido Popular Europeo, acusaron á Comisión Europea de ocultar durante meses un informe que mencionaba o posible impacto negativo para o sector dalgunhas das propostas. Por todo iso, unha gran maioría da  Eurocámara solicitou que cada acción preista na estratexia veña acompañada dunha avaliación de impacto previa.
 
De feito, para amortecer unha posible perda de competitividade dos produtores europeos fronte aos produtores de terceiros países con estándares ambientais máis laxos, a estratexia expón a creación de “alianzas verdes” sobre sistemas alimentarios sostibles para responder a retos específicos en distintas partes do mundo. Nesta liña espérase que a Comisión Europea propoña o establecemento dun marco lexislativo para os sistemas alimentarios sostibles que estaría destinado a ser a norma xeral para todos os produtos importados ao mercado único. Este último punto é de vital importancia para o Parlamento Europeo e unha das súas principais reclamacións.
 
Principais accións previstas na estratexia
As reformas normativas a curto e medio prazo incluídas na estratexia inciden sobre unha gran variedade de ámbitos, desde o fortalecemento da posición dos produtores primarios na cadea de subministración ata o benestar dos animais, pasando polo desperdicio de alimentos, a etiquetaxe de envases ou a contribución da actividade agropecuaria ao cambio climático.
  • Pegada ambiental do sector primario
Para a súa realización a estratexia servirase do paquete «Obxectivo 55», o cal regula e establece uns obxectivos ambiciosos de redución das emisións procedentes do sector agropecuario e do uso que este fai da terra, incluídos uns criterios estritos para as enerxías renovables que se obteñen a partir da biomasa. Adicionalmente, preconízase a restauración e potenciación dos sumidoiros naturais de carbono. Neste sentido, a Comisión Europea presentará a finais deste ano a iniciativa carbon farming. Por outra banda, durante a mesma sesión plenaria algúns eurodeputados pediron o establecemento de obxectivos vinculantes na redución de emisións de metano, visto que a agricultura representa a maior fonte de emisión deste gas na UE (debido principalmente á gandería) e que o sector constitúe o segundo maior potencial de redución de emisións de metano en xeral.
 
Outro elemento importante da estratexia será a reforma do programa de promoción da UE para produtos agrícolas, que se está levando a cabo en Bruxelas con miras a aumentar a contribución do devandito programa á produción e o consumo sostibles e que verá a luz en 2022. En relación co sector da carne, esta reforma debería repercutir nun apoio restrinxido aos métodos de produción gandeira máis sostibles e eficientes en materia de carbono. Ademais, o programa Horizonte Europa fomentará a investigación para aumentar a dispoñibilidade e o abastecemento de proteínas alternativas, como as proteínas vexetais,  microbianas, mariñas e baseadas en insectos, e os substitutos da carne.
  • Industria alimentaria 
Mediante iniciativas tanto regulamentarias como doutros tipos, a estratexia esforzarase por orientar a industria alimentaria cara a prácticas que permitan que a opción saudable e sostible sexa a máis sinxela para os consumidores. Neste sentido, a UE conta desde este ano cun código de conduta europeo para prácticas empresariais e de marketing responsables. 
 
Por outra banda, o texto aprobado pola Eurocámara insta á Comisión Europea a propoñer unha etiquetaxe obrigatoria e harmonizada a nivel europeo sobre propiedades nutritivas na parte frontal dos envases e a poñer en marcha iniciativas para estimular a reformulación dos produtos establecendo perfís nutricionais para restrinxir a promoción de alimentos con alto contido en graxas, azucres ou sal. Así mesmo, deberase considerar a ampliación a determinados produtos das indicacións de orixe ou de procedencia obrigatorias. Ademais, examinarase a posibilidade de harmonizar as declaracións ecolóxicas voluntarias e creará un marco de etiquetaxe de alimentos sostibles que incorpore os aspectos nutricional, climático, ambiental e social. 
 
Con obxecto de mellorar a dispoñibilidade e o prezo dos alimentos sostibles e promover dietas saudables nas escolas e nas institucións públicas, o executivo comunitario determinará as mellores modalidades para establecer criterios mínimos obrigatorios para a adquisición de alimentos sostibles pola Administración, unha nova práctica denominada contratación pública ecolóxica.
  • Insumos
Neste ámbito a Comisión Europea planea adoptar varias medidas, como revisar a Directiva sobre o uso sostible dos praguicidas, mellorar as disposicións relativas á xestión integrada de pragas e promover un maior uso de métodos alternativos para protexer as colleitas de pragas e enfermidades. Tamén facilitará a introdución no mercado de praguicidas que conteñan substancias activas biolóxicas e reforzará a avaliación do risco dos praguicidas para o medio ambiente. Para completar este enfoque, Bruxelas desenvolverá novos indicadores e propoñerá cambios no Regulamento de 2009 relativo ás estatísticas sobre praguicidas.
 
Ademais, para limitar aínda máis e promover o uso prudente e responsable de antimicrobianos en animais, os novos regulamentos sobre medicamentos veterinarios e pensos medicamentosos, que serán aplicables a partir de 2022, establecerán unha ampla gama de medidas concretas. O seu impacto sobre o terreo reducirá o uso de  antimicrobianos en animais de granxa e as vendas someteranse a un seguimento anual. 
  • Benestar animal 
A Comisión Europea publicará unha revisión da normativa vixente en materia de benestar animal, tales como aquelas relativas ao transporte e ao sacrificio. Actualmente esta revisión atópase en fase de consulta pública. De momento Bruxelas propuxo, por mor dunha iniciativa cidadá europea denominada End the Cage Age, o fin gradual do uso de gaiolas na gandería para partir do ano 2026. Así mesmo, a Unión estudará tamén opcións para a etiquetaxe do benestar animal, algo que facilitará a elección dos consumidores e ofrecería aos agricultores incentivos para mellorar o benestar dos animais.
  • Seguridade alimentaria
A estratexia incide sobre a necesidade de avaliar a resiliencia do sistema alimentario e de elaborar un plan de continxencia para garantir a subministración de alimentos en tempos de crises.  Ademais de medidas de avaliación e xestión do risco, o plan creará un mecanismo de resposta ás crise alimentarias coordinado pola Comisión Europea e que contará coa participación dos Estados membros. Abarcará diversos sectores (cuestións de agricultura, pesca, inocuidade dos alimentos, man de obra, sanidade e transporte) dependendo da natureza da crise. Doutra banda, a nova PAC renova e reforza a reserva agrícola para crises de modo que poida utilizarse todo o seu potencial desde o principio en caso de grave perturbación nos mercados agrícolas europeos.
  • Posición dos produtores primarios na cadea de subministración 
Para apoiar aos produtores primarios na transición, “Da granxa á mesa” prevé unha clarificación das regras de competencia en beneficio de iniciativas colectivas que promovan a sustentabilidade nas cadeas de subministración. Por outra banda, o texto afirma que se traballará por mellorar as normas agrícolas que fortalecen a posición dos agricultores, as súas cooperativas e organizacións de produtores na cadea de subministración de alimentos, pero non concreta que accións lexislativas emprenderanse respecto diso.
  • Desperdicio de alimentos
Neste ámbito, a Comisión Europea deberá propoñer obxectivos xuridicamente vinculantes para reducir o desperdicio de alimentos en toda a UE. Estes obxectivos definiranse respecto a unha base de referencia establecida con arranxo ao primeiro procedemento de supervisión en toda a UE dos niveis de residuos alimentarios, medidos conforme unha metodoloxía común europea, a cal irá acompañada dunha revisión das normas sobre etiquetaxe de consumo preferente e data de caducidade.

Buscador

  • Categoría

  • Subcategoría

  • Etiqueta

  • Data