— Para garantir que as zonas rurais de Europa sigan proporcionando aos europeos alimentos, vivendas, postos de traballo e outros servizos, a UE creou un “kit de ferramentas rural” (rural toolkit).

— Grazas a esta nova ferramenta, as autoridades locais e rexionais, as empresas e os particulares poden acceder máis facilmente á información sobre as distintas oportunidades de financiamento da UE e aproveitar as iniciativas da UE para mellorar a calidade de vida nos seus territorios.

Bruxelas, 6 de marzo de 2024. O kit de ferramentas presentouse o 6 de febreiro e forma parte da visión a longo prazo da UE para as zonas rurais 2040.

Nace da iniciativa do Centro Común de Investigación (JRC) e a Dirección Xeral de Política Rexional e Urbana (DG REGIO) da Comisión Europea, en colaboración coa Dirección Xeral de Agricultura e Desenvolvemento Rural (DG AGRI).

A Comisaria Europea de Cohesión e Reformas, Elisa Ferreira, declarou o seguinte respecto diso: “Estamos un paso máis preto de proporcionar aos cidadáns a información que necesitan sobre o financiamento da UE e as innumerables oportunidades que ofrece, para garantir que eles, as súas empresas e as súas rexións sigan prosperando. Os cidadáns poderán elixir libremente o financiamento que mellor se adapte ás súas necesidades, o que lles permitirá liberar todo o potencial das zonas rurais de toda a UE“.

O kit de ferramentas reúne oportunidades de 26 fondos da UE: desde a Política de Cohesión e a Política Agrícola Común ata Horizonte Europa e o Mecanismo de Recuperación e Resiliencia.

O kit ofrece unha única porta de acceso ás axudas da UE para as zonas rurais.

Unha visión común 

As zonas rurais cobren o 83% da UE e nelas viven 137 millóns de persoas, é dicir, o 30% da poboación da UE. A pesar da súa gran diversidade, as zonas rurais europeas enfróntanse a moitos retos comúns, e poderían acceder a moitas das mesmas oportunidades para superar estes obstáculos.

Por iso, para dar forma á súa visión das zonas rurais, a UE solicitou a opinión das comunidades rurais, os agricultores, as empresas e a sociedade en xeral a través dunha consulta pública.

O proceso conduciu á identificación de 10 obxectivos. Elaboráronse un Plan de Acción Rural e un Pacto Rural para facer realidade a visión das zonas rurais, coa axuda de fondos específicos da UE.

O Plan de Acción abarca 30 formas de garantir unhas zonas rurais máis fortes, conectadas, resistentes e prósperas.

Á súa vez, o Pacto Rural é un marco de cooperación entre as autoridades nacionais, rexionais e locais, a sociedade civil, as empresas e o mundo académico para alcanzar os obxectivos. Ademais, o conxunto de ferramentas ofrece traducións automáticas a todas as linguas da UE.

Identificación de oportunidades

Aínda que existe unha infinidade de oportunidades de financiamento da UE para apoiar os esforzos por alcanzar a visión, atopar a adecuada pode resultar difícil.

O kit de ferramentas rural conta cun buscador de financiamento interactivo que permite aos beneficiarios adaptar a súa procura en función de varios criterios, como a organización á que representan, a actividade que propoñen e o tipo de axuda que desexan.

Deste xeito, poden limitar a súa selección ás opcións máis adecuadas. A ferramenta ofrece información exhaustiva sobre os programas, axudas e subvencións que mellor se adaptan ás súas necesidades.

A ferramenta ofrece así mesmo fichas detalladas sobre a pertinencia de cada opción para as zonas rurais, detalles prácticos, ligazóns a convocatorias e puntos de contacto.

A sección de recursos contén guías, informes e manuais sobre oportunidades de financiamento da UE para sectores específicos: banda ancha, cultura, educación, enerxía, medio ambiente e turismo.

 A sección tamén ofrece orientación sobre enfoques de desenvolvemento local integrado para axudar ás comunidades a deseñar e executar proxectos.

Pódese acceder a material de referencia adicional nas páxinas nas que se enumeran as preguntas máis frecuentes e explícanse os motivos e a finalidade do kit de ferramentas. Ademais, o conxunto de ferramentas ofrece traducións automáticas a todas as linguas da UE.

Tom Jones, presidente de ERCA, Alianza Europea de Comunidades Rurais, afirmou que o conxunto de ferramentas rurais “é fácil de usar e con diferentes vías de entrada“, xa que “moitas organizacións rurais levan a cabo diferentes proxectos e están compostas por varias representacións, pero a miúdo sen unha capacidade básica significativa“. 

Exemplos inspiradores

Unha característica importante do kit de ferramentas é un mapa interactivo, que pode utilizarse para explorar estudos de casos e historias inspiradoras.

 Os usuarios poden facerse unha idea de como se utilizaron con éxito os fondos e axudas da UE nas zonas rurais de toda Europa e descubrir como aproveitar estas oportunidades.

Un exemplo de historia inspiradora é a da cooperativa Biovilla de Portugal. Biovilla desenvolveu o turismo de natureza, programas educativos e a restauración da paisaxe no Parque Natural de Arrábida.

Para iso, utilizou unha combinación de financiamento privado e fondos da UE, entre eles o Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (FEDER), o Fondo Europeo Agrícola de Desenvolvemento Rural (FEADER), o Fondo Social Europeo e Erasmus + .

Fundada en 2010, a cooperativa xestiona unha casa de hóspedes de 12 habitacións, un restaurante, unha tenda de alimentación e espazos para eventos.

 Os edificios están construídos con madeira reciclada e equipados con paneis solares e un sistema de reutilización da auga de choiva. Toda a comida que se serve aos hóspedes é ecolóxica e arredor dunha cuarta parte cultívase na propiedade.

Os programas sociais e educativos inclúen actividades ambientais, retiros profesionais e talleres sobre temas como a bioconstrucción e a permacultura. Entre as actividades para restaurar a paisaxe local figuran a agricultura rexenerativa e a reforestación.

Anualmente, unhas 10.000 persoas alóxanse en Biovilla ou participan nas súas actividades. A cooperativa conta actualmente con seis empregados a tempo completo e tres bolseiros, ademais de voluntarios e participantes en intercambios. Formou a máis de 80 desempregados en prácticas de sustentabilidade rexenerativa.

Outro exemplo é Bumbu Toys, unha empresa que fabrica xoguetes de madeira no pobo de Bran (Romanía). Vitalie Bumbu, mestre carpinteiro, viu a oportunidade de crear unha empresa na que el e a súa esposa, Marina, artista, puidesen combinar as súas habilidades, ao comprobar que no mercado non había xoguetes de madeira bos e a prezos razoables.

O FEADER permitiu á parella comprar equipos modernos e de alto rendemento para o seu taller. Como resultado, a empresa produce agora unha variedade de xoguetes de madeira de alta calidade que fomentan a creatividade dos nenos, o desenvolvemento emocional e a aprendizaxe a través do xogo. Os xoguetes desenvólvense seguindo os consellos dun psicólogo pediátrico.

Bumbu Toys contribuíu a diversificar a economía local de Bran e creou postos de traballo. O persoal pasou de 6 a máis de 20 traballadores. Os xoguetes non só son populares en Romanía, senón que tiveron éxito en todo o mundo: a empresa exporta a países como Australia, Indonesia, Países Baixos, Singapur e Estados Unidos.

Máis información: Comisión Europea